Sáng 16/9, tại Trung tâm Hội nghị Liên Hợp Quốc ở Bangkok (Thái Lan), bà Lê Hồng Thủy Tiên – Tổng Giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG) – là diễn giả duy nhất đến từ Việt Nam tại phiên thảo luận của UN Women trong khuôn khổ Diễn đàn Liên Hợp Quốc về Kinh doanh có trách nhiệm và Quyền con người châu Á – Thái Bình Dương lần thứ 8.

Diễn ra từ ngày 14 đến 17/9 với chủ đề “Xây dựng khả năng chống chịu, Thúc đẩy quyền con người” (Building Resilience, Advancing Rights), diễn đàn thường niên này do bảy cơ quan Liên Hợp Quốc – UNDP, UN Women, ILO, UNICEF, UNEP, IOM và Văn phòng Cao ủy Nhân quyền (OHCHR) – đồng tổ chức, phối hợp cùng Nhóm công tác Liên Hợp Quốc về Kinh doanh và Quyền con người, với sự hỗ trợ của tổ chức Walk Free và chính phủ Australia, Nhật Bản, Thụy Điển cùng Liên minh châu Âu. Đây là sự kiện khu vực quy mô lớn, quy tụ đại diện chính phủ, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế, giới học thuật và xã hội dân sự khắp châu Á Thái Bình Dương.

Được UN Women thay mặt các cơ quan đồng tổ chức gửi thư mời đích danh từ cuối tháng 8, bà Thủy Tiên tham gia phiên thảo luận “Cùng vươn lên: Mua sắm bao trùm đòn bẩy chưa được khai thác cho chuỗi cung ứng cạnh tranh và bền vững tại châu Á Thái Bình Dương”, do bà Karima Chaisaengchan, Quản lý Chương trình khu vực WE RISE Together của UN Women châu Á Thái Bình Dương, điều phối. Trên bàn tròn còn có đại diện Bộ Tài chính Lào cùng lãnh đạo doanh nghiệp đến từ Campuchia và Thái Lan; CEO IPPG là tiếng nói duy nhất của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tại phiên này.

Sự lựa chọn ấy không ngẫu nhiên. IPPG là tập đoàn tư nhân đầu tiên tại Việt Nam ký Thỏa thuận Đối tác với UN Women; bà Thủy Tiên là người ký cam kết Nguyên tắc Trao quyền cho Phụ nữ (WEPs) và được UN Women trao Giải thưởng WEPs 2021 ở hạng mục “Cam kết và Hành động của Lãnh đạo vì Bình đẳng giới”. Tập đoàn do bà điều hành hiện hợp tác với 138 thương hiệu quốc tế, vận hành khoảng 1.500 cửa hàng, sử dụng hơn 25.000 lao động, trong đó 62% là nữ và làm việc với hơn 1.000 nhà cung cấp.

“Tôi đến từ Việt Nam nơi 2.000 năm trước, Hai Bà Trưng đã lãnh đạo cả một dân tộc, và hôm nay, phụ nữ Việt làm chủ hoặc lãnh đạo một phần tư số doanh nghiệp của Việt Nam. Bản thân tôi đi từ một tiếp viên hàng không đến điều hành tập đoàn 25.000 người, trong đó 62% là nữ nên câu hỏi của bạn hôm nay chạm đến chính hành trình của tôi”, bà mở đầu phần phát biểu.

Trước câu hỏi làm thế nào để các tập đoàn biến sức mua thành đòn bẩy cạnh tranh và kinh doanh có trách nhiệm, CEO IPPG nêu bốn hành động chiến lược: biến cam kết bình đẳng giới thành chính sách quản trị thay vì dừng ở tuyên bố hay hoạt động thiện nguyện hoặc CSR; mở cơ hội tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ nhưng giữ nguyên tiêu chuẩn về chất lượng, giá cả, năng lực và tuân thủ; đo lường kết quả bằng số nhà cung cấp nữ được ký hợp đồng và lớn lên bền vững trong chuỗi cung ứng; và làm rõ lợi ích kinh doanh thực cho chính doanh nghiệp lớn, bởi “chỉ khi có lợi ích thực, cam kết mới bền vững”.

s

“Cách tốt nhất để trao quyền cho phụ nữ không phải là cho họ thêm sự hỗ trợ. Hãy cho họ một thị trường. Khi một người phụ nữ có khách hàng và doanh thu, cô ấy không còn là người nhận hỗ trợ, cô ấy là người tạo ra giá trị”, bà nhấn mạnh.

Tại IPPG, triết lý này được đưa vào vận hành bằng một câu hỏi định hướng: “Sau khi làm việc với IPPG, doanh nghiệp đó có thể trở thành ai?”. Thông qua IPP Travel Retail và chương trình WE RISE Together, tập đoàn IPPG đã và đang tư vấn chuyên sâu cho nhiều doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ và gần đây kết nối khoảng 30 doanh nghiệp vào mạng lưới cửa hàng tại TP HCM. Yến sào Hoa Sữa, lụa hữu cơ Hội An hay bút Việt Blue Saigon đạt doanh số tăng trưởng ấn tượng sau một năm, hiện diện trong hệ thống cửa hàng sân bay của IPPG và bắt đầu xuất khẩu. “Mỗi mét vuông kệ hàng sân bay là một ‘sàn xuất khẩu tại chỗ’, phụ nữ Việt Nam xuất khẩu ra thế giới mà không cần rời khỏi Việt Nam”, bà ví von.

Ở phân khúc khắt khe hơn, quầy kệ cho các cửa hàng thương hiệu cao cấp quốc tế vốn thuộc về nhà thầu nước ngoài. IPPG đã thuyết phục các thương hiệu mở rộng danh sách nhà thầu; sau một năm được tập đoàn tư vấn, giám sát, FIXX – một doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, nay sản xuất quầy kệ cho các cửa hàng của IPPG và xuất khẩu sang Australia cùng nhiều nước khác. “Procurement không còn đơn thuần là mua hàng, nó trở thành nền tảng cho tăng trưởng”, bà đúc kết.

Hơn 30 năm kinh doanh trong môi trường cạnh tranh, nữ CEO giữ nguyên tắc “cơ hội công bằng, không ưu ái”: IPPG đưa tiêu chí doanh nghiệp nữ vào đánh giá nhà cung cấp nhưng giữ nguyên mọi yêu cầu thương mại. “Phụ nữ không cần một tiêu chuẩn thấp hơn. Họ cần một cơ hội công bằng để vươn tới tiêu chuẩn cao”, bà nói.

Dẫn bài học từ COVID-19, bà cho rằng chuỗi cung ứng phụ thuộc vào quá ít nguồn cung là chuỗi mong manh; đa dạng nhà cung cấp địa phương giúp doanh nghiệp linh hoạt và chống chịu tốt hơn: “Bình đẳng không phải gánh nặng của doanh nghiệp, đó là cánh cửa dẫn đến tăng trưởng thực sự”.

Bà cũng chia sẻ chuyển động chính sách từ Việt Nam: từ năm 2025, một số gói thầu công giá trị đến 20 tỷ đồng được ưu tiên cho doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, cùng chương trình quốc gia hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026–2035, bước chuyển từ “giúp phụ nữ” sang “tạo thị trường để phụ nữ thành công”. Theo bà, Chính phủ tạo chính sách, UN Women kết nối và nâng cao năng lực, “nhưng cuối cùng, doanh nghiệp là người ký hợp đồng”. Mượn câu “Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao”, bà kêu gọi Chính phủ – UN Women – doanh nghiệp cùng “dựng nên ngọn núi của sự thịnh vượng chung”.

Ở vòng hỏi nhanh, khi được đề nghị nêu một hành động duy nhất để biến cam kết thành thay đổi đo lường được, bà chọn câu trả lời của người làm quản trị: lấy một con số, tỷ lệ chi tiêu mua sắm dành cho doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ đưa vào KPI của một lãnh đạo cụ thể, có tên; gắn với thưởng; rà soát hằng quý như doanh thu. “Cam kết mà không có con số cụ thể chỉ là một điều ước. Con số không có người chịu trách nhiệm là một bản báo cáo. Con số có người chịu trách nhiệm và có hệ quả đó mới là thay đổi”, bà nói, rồi gửi lời mời tới các lãnh đạo trong khán phòng: hãy hỏi đội ngũ của mình xem bao nhiêu phần trăm chi tiêu đang đến với doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ. “Nếu câu trả lời là ‘tôi không biết, xin chúc mừng, bạn vừa tìm thấy điểm khởi đầu của mình.”

Khép lại phiên thảo luận, CEO IPPG cho biết bà không muốn có  “góc kệ đặc biệt” cho sản phẩm của phụ nữ, sản phẩm đủ tốt phải được đứng trên cùng một kệ với những sản phẩm tốt nhất, “đó mới là bình đẳng”. “Chúng ta hay nói "cho phụ nữ một chỗ ngồi tại bàn". Tôi muốn đi xa hơn: hãy để họ thiết kế chiếc bàn, sản xuất chiếc bàn, bán chiếc bàn và nếu đủ năng lực, hãy để họ xây cả một doanh nghiệp từ chiếc bàn đó. Đó không chỉ là mua sắm bao trùm mà đó là quyền năng kinh tế.”